EN PL

Analiza HAZOP

Analiza HAZOP - BHP Consulting

 

Celem analizy HAZOP jest zidentyfikowanie (wykrycie) wszystkich potencjalnych zagrożeń i problemów operacyjnych wynikających z odchyleń od zamierzeń projektowych zarówno nowych jak i istniejących instalacji.
Metoda HAZOP (HAZard and OPerability study)- Studium Zagrożeń i Zdolności Operacyjnych jest metodą polegającą na systemowej identyfikacji potencjalnych zagrożeń i problemów operacyjnych wynikających z odchyleń od zamierzeń projektowych

 Zakres

Zakres analizy HAZOP uwzględnia:

  • Podział instalacji na tzw. węzły badawcze (jednostki procesowe lub operacje jednostkowe posiadające określone funkcje) podlegających analizie,
  • Ustalenie tzw. głębokości analizy czyli zakresu szczegółowości analizy,
  • Ustalenie czasu trwania analizy oraz dostępności środków.

Etapy

Przeprowadzenie analizy HAZOP jest procesem wieloetapowym, na który składają się:

  • Zebranie niezbędnych informacji i materiałów dotyczących instalacji,
  • Wybór zespołu analitycznego,
  • Wykonanie analizy wraz z prowadzeniem zapisów z analizy,
  • Analiza wyników,
  • Zalecenia dodatkowe,
  • Opracowanie raportu końcowego.

Dane

Informacje i materiały dotyczące analizowanej instalacji muszą zawierać:

  • Opis procesu,
  • Schemat technologiczno-procesowy (PFD diagram) i/lub schemat rurociągów i instrumentów (P&I diagram),
  • Specyfikacje aparaturowe,
  • Mapy instalacji,
  • Informacje o automatyce procesowej i zabezpieczeniowej,
  • Instrukcje technologiczne, ruchowe i awaryjne,
  • Lista stosowanych substancji i ich charakterystyka,
  • Program działania alarmów i blokad,
  • Standardy i specyfikacje materiałowe rurociągów,
  • Opis sekwencji zamykania zaworów,
  • Opis upustów i systemów zrzutowych oraz dane wyjściowe dla ich projektowania,
  • Właściwości fizyczne i chemiczne materiałów, półproduktów i produktów (karty charakterystyk substancji),
  • Bilanse materiałowe.

Metodologia

Analizę HAZOP wykonuje się według systemu tzw. słów kluczowych stanowiących źródła potencjalnych zagrożeń. Listę kontrolną źródeł zagrożeń, która powinna być wzięta pod uwagę podaje poniższa tabela:

Hazop tabela 1 - BHP Consulting
W celu wykonania analizy należy podzielić instalację na tzw. węzły badawcze (jednostki procesowe lub operacje jednostkowe posiadające określone funkcje). Każdy węzeł badawczy stanowi kolejny krok analizy.
Istnieją dwie możliwości podziału instalacji na odcinki badawcze (węzły):

  • HAZOP tradycyjny, w którym brane są pod uwagę kolejno wszystkie główne aparaty, urządzenia i rurociągi łączące i one stanowią poszczególne tzw. węzły badawcze; np., zbiornik magazynowy, rurociąg, pompa, zawór, reaktor procesowy.
  • HAZOP proceduralny, w którym brane są pod uwagę poszczególne kroki lub działania ujęte w procedurach postępowania, np. magazynowanie produktu, transport ze zbiornika magazynowego do reaktora i proces reaktorowy.

Dla każdego wybranego węzła, substancji i kolejno rodzaju zagrożenia należy określić przyczyny występowania tych zagrożeń, efekty fizyczne i skutki, rodzaj występujących lub projektowanych systemów bezpieczeństwa i ochrony.
Słowa kluczowe tworzone są poprzez połączenie słów przewodnich z odpowiednim parametrem procesowym:

HAZOP tabela 2 - BHP Consulting

Parametry procesowe do tworzenia słów kluczowych w analizie HAZOP:

HAZOP tabela 3 - BHP Consulting

Połączenie odpowiedniego parametru ze słowem przewodnim pozwala na stworzenie słowa kluczowego, według którego prowadzona jest analiza HAZOP (np. brak przepływu, większy przepływ, mniejszy przepływ, przepływ odwrotny itp.).
Istotne jest, aby kolejno sięgać do poszczególnych parametrów i słów przewodnich i w ten sposób kontynuować analizę.

  1. Podział instalacji na węzły badawcze;
  2. Wybór pierwszego węzła, który zwykle stanowi pierwsza operacja procesowa lub aparat procesowy;
  3. Wybór pierwszego odpowiedniego słowa kluczowego (odchylenia, który może wystąpić realistycznie) i rozpoczęcie analizy poprzez ustalenie:
    - przyczyn występowania tego odchylenia,
    - spodziewanych skutków wynikających z tego odchylenia,
    - stosowanych lub projektowanych systemów bezpieczeństwa i ochrony (zabezpieczeń).

Ponadto dla każdego rodzaju odchylenia należy oszacować częstość występowania zagrożenia (P), kategorię potencjalnych skutków (S) oraz wynikający z tego poziom ryzyka (R). Wspomniane skutki obejmują różne problemy operacyjne a także, pożary, wybuch lub uwolnienia toksyczne natomiast zabezpieczenia to środki służące do zapobiegania wystąpienia odchyleń, ograniczające i przeciwdziałające skutkom tych odchyleń.
Analizę kontynuuje się dla kolejnych słów kluczowych i następnych węzłów instalacji.
Zapisów wykonanych analiz dokonuje się w arkuszu roboczym , które tworzą dokumentację analizy. Arkusz roboczy analizy HAZOP:

Analiza HAZOP tabela 4

Analiza wyników:

Po przeanalizowaniu wszystkich wybranych węzłów badawczych dokonywana jest analiza wyników. Poszczególne zapisy w arkuszach dla każdego słowa kluczowego i węzła badawczego tworzą pewne sekwencje zdarzeń, które mogą być nazwane scenariuszami awaryjnymi. Istnieje potrzeba ich uporządkowania według wzrastającego poziomu ryzyka. Do dalszych analiz, czyli wytypowania listy zdarzeń awaryjnych bierze się pod uwagę te zdarzenia awaryjne, które zostały ocenione na poziomie ryzyka TNA i NA oraz dodatkowo te scenariusze, które zostały wytypowane przez zespół analityczne jako najgorsze w skutkach oraz najczęstsze.
W ten sposób powstała lista zdarzeń awaryjnych (LZA), która następnie można uprościć do tzw. listy reprezentatywnych zdarzeń awaryjnych RZA.
Jako kryteria uproszczeń można stosować następujące zasady wyboru:

  • zdarzenie awaryjne dla różnych substancji, charakteryzujących się podobnymi właściwościami niebezpiecznymi może być zastąpione jedną reprezentatywną substancją,
  • uwolnienia substancji skroplonych (lub cieczy przegrzanych są zwykle reprezentowane przez uwolnienia fazy ciekłej (faza gazowa lub parowa jest nie brana pod uwagę),
  • uwolnienia substancji z tej samej powtarzającej się aparatury (pompy, reaktory, wymienniki) są reprezentowane przez to źródło, które posiada największe parametry operacyjne (ciśnienie i temperatura),
  • uwolnienia substancji z tych samych powtarzających się aparatów i urządzeń, znajdujących się w bliskiej lokalizacji są zastępowane jednym reprezentatywnym zdarzeniem w jednej lokalizacji,
  • uwolnienia, których prawdopodobieństwo wystąpienia jest prawie niemożliwe ze względu na efektywny i wielowarstwowy system zabezpieczeń są eliminowane,
  • uwolnienia nie noszące znamion poważnej awarii (małe przecieki, nieszczelności) mogą być reprezentowane przez większe rozszczelnienia.
    Lista zdarzeń RZA jest podstawą do opracowania scenariuszy awaryjnych.

Dla tych zagrożeń, dla których poziom ryzyka został oceniony na poziomie TNA i NA oraz dla TA (zgodnie z zasadą ALARP) należy ustalić propozycję dodatkowych zabezpieczeń technicznych i organizacyjnych i dokonać ustaleń możliwości realizacyjnych.
Przy uwzględnieniu dodatkowych zabezpieczeń należy (zgodnie z Matrycą Ryzyka Procesowego) dokonać oceny ich wpływu na:
P - częstość występowania skutków (1 - 7) - częstość skutków w matrycy ryzyka procesowego
S - potencjalne skutki (kategoria: 1 - 5) - kategoria skutków w matrycy ryzyka procesowego
R - poziom ryzyka (A, TA, TNA lub NA).
Oczekuje się, że wprowadzenie dodatkowych zabezpieczeń pozwoli na zmniejszenie poziomu ryzyka z TNA lub NA do TA lub A.

Nasza oferta

Oferujemy przeprowadzenie Analizy HAZOP dla wskazanej instalacji (projektowanej lub eksploatowanej). Zakres, termin oraz cenę ustalamy po odbyciu wizji lokalnej u Państwa w firmie. Nasz zespół specjalistów ds. bezpieczeństwa procesowego ma za sobą dziesiątki zrealizowanych analiz HAZOP. Analizy przeprowadzaliśmy w branżach: rafineryjnej, energetycznej, spożywczej, chemicznej.

Usługę realizujemy na terenie całego  kraju.

Office 365
Zaloguj się
Zobacz nasz
kanał YT
Zobacz kalendarz szkoleń
Zapytaj o cenę

Wprowadź imię i nazwisko

Wprowadź poprawny e-mail

Wprowadź nr telefonu

Wprowadź imię i nazwisko

CONTACT_ALERT_TYPE1

Wprowadź treść wiadomości

* - pola obowiązkowe

Wyślij formularz

X
Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Polityce prywatności.